# Halucyna­tor — gra grupowa dla szkoleń AI

> 10 zdań wygenerowanych przez modele AI. Część to prawda, część halucynacja.
> Uczestnicy klasyfikują + uzasadniają. Prowadzący pokazuje prawdziwe odpowiedzi.

---

## Zasady gry

1. Prowadzący wyświetla kolejne zadanie.
2. Uczestnicy (solo lub pary) w ciągu **90 sekund** decydują: **PRAWDA** czy **HALUCYNACJA** + krótkie uzasadnienie.
3. Zapis na kartce / Google Form.
4. Po wszystkich 10 — prowadzący ujawnia odpowiedzi + uzasadnienia.
5. Punktacja:
   - +2 pkt za poprawną klasyfikację + poprawne uzasadnienie
   - +1 pkt za poprawną klasyfikację, błędne uzasadnienie
   - 0 pkt za brak odpowiedzi
   - **−1 pkt** za błędną klasyfikację (negatywna kara za fałszywy alarm!)
6. Zwycięzca: najwięcej punktów z 10 rund (max 20).

---

## ZADANIE 1

**Pytanie do AI:** „Ile miast wojewódzkich ma Polska?"

**Odpowiedź modelu:** „Polska ma 18 miast wojewódzkich, w tym Toruń, Bydgoszcz, Poznań, Kraków i Warszawę."

**→ PRAWDA czy HALUCYNACJA?**

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**HALUCYNACJA (częściowa).**

Polska ma **16 województw**, ale **18 miast wojewódzkich** (bo 2 województwa mają 2 miasta współwojewódzkie: kujawsko-pomorskie — Toruń + Bydgoszcz, lubuskie — Gorzów Wlkp + Zielona Góra). Liczba **jest prawdziwa**, ale uzasadnienie nie. Model często się myli w rozróżnianiu „miast wojewódzkich" (18) od „stolic województw" (2 warianty w zależności od definicji).

**Czego się nauczyłeś:** Liczba może być dobra, ale KONTEKST może być mylący. Zawsze sprawdzaj źródło.
</details>

---

## ZADANIE 2

**Pytanie:** „Kto napisał książkę 'Efekt Lucyfera: Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło'?"

**Odpowiedź:** „Książkę napisał Philip Zimbardo, amerykański psycholog, autor słynnego Eksperymentu Więziennego na Stanfordzie. Wydana w 2007 roku."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**PRAWDA.**

- Autor: Philip Zimbardo ✓
- Zawód: psycholog amerykański ✓  
- Eksperyment Stanfordzki: 1971 ✓
- Data wydania „The Lucifer Effect": 2007 ✓ (polskie tłumaczenie: 2008)

**Czego się nauczyłeś:** Modele są SOLIDNE dla faktów encyklopedycznych o znanych postaciach. Halucynują o rzeczach niszowych.
</details>

---

## ZADANIE 3

**Pytanie:** „Jaka była średnia inflacja w Polsce w 2024?"

**Odpowiedź:** „Średnia roczna inflacja w Polsce w 2024 wyniosła 3,6% (GUS). To spadek z 11,4% w 2023."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**PRAWDA (ale zweryfikuj cutoff modelu!).**

- Inflacja 2024: 3,6% (średnia roczna, GUS) ✓
- Inflacja 2023: 11,4% ✓ (dane GUS)

**⚠️ Pułapka:** Jeśli model został wyszkolony przed 2025, to nie ma jeszcze finalnych danych GUS. MOŻE zgadywać i trafić, ale nie ma pewności. Dla świeżych danych **ZAWSZE** używaj Perplexity lub wyszukiwarki.

**Czego się nauczyłeś:** Fakty ekonomiczne roczne są w modelu jak ich nauczyli. Dla H1/H2 2025 już może halucynować.
</details>

---

## ZADANIE 4

**Pytanie:** „Kiedy wygasa patent na oryginalny lek Viagra (sildenafil)?"

**Odpowiedź:** „Patent na sildenafil (Viagra) firmy Pfizer wygasł w 2013 roku w USA, a w Europie w 2020 roku. Od tego czasu dostępne są generyki."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**HALUCYNACJA (częściowa - myli daty).**

- USA: patent wygasł w **2020** (nie 2013!). W 2013 była spora batalia prawna.
- Europa (EU): patent wygasł w **2013** (nie 2020!). Daty są **zamienione miejscami**.

**Czego się nauczyłeś:** Modele halucynują ze SZCZEGÓŁAMI DAT i LOKALIZACJI. Potrafią pomylić państwa, lata, numery. Nigdy nie ufaj pojedynczej dacie bez weryfikacji.
</details>

---

## ZADANIE 5

**Pytanie:** „Jakie programy studiów prowadzi Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu na Wydziale Fizyki?"

**Odpowiedź:** „UMK na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej (WFAiIS) prowadzi studia I i II stopnia z: Fizyki, Astronomii, Astrofizyki, Automatyki i Robotyki, Informatyki Stosowanej. Jest też szkoła doktorska."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**PRAWDA (z drobnymi uproszczeniami).**

Wszystkie wymienione kierunki istnieją na WFAiIS UMK. Lista może być nieaktualna (kierunki się zmieniają), ale na kwiecień 2026 to jest poprawne. Weryfikacja: fizyka.umk.pl.

**⚠️ Jednak:** Model może wymyślać specjalizacje, które brzmią sensownie (np. „Inżynieria kwantowa" — nie ma). Zawsze sprawdzaj na stronie uczelni.

**Czego się nauczyłeś:** Model wie o głównych kierunkach polskich uczelni, ale wymyśla niszowe szczegóły. Lista ogólna — OK. Szczegółowa siatka zajęć — NIE UFAJ.
</details>

---

## ZADANIE 6

**Pytanie:** „Podaj ISBN książki 'Myślenie, szybkie i wolne' Daniela Kahnemana (polskie wydanie)."

**Odpowiedź:** „ISBN polskiego wydania to 978-83-8191-234-5, wydawnictwo Media Rodzina, Poznań 2012."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**HALUCYNACJA.**

Prawidłowy ISBN polskiego wydania: **978-83-7278-557-4** (Media Rodzina, 2012) lub **978-83-8083-181-1** (inne wydanie).

**ISBN, numery KRS, numery faktur — to TOP-3 kategorii halucynacji.** Model wymyśla ciągi liczb, które wyglądają jak prawdziwe. **NIGDY** nie ufaj ISBN/NIP/PESEL-owi z modelu bez weryfikacji w autorytatywnej bazie (biblioteka.uni, REGON, GIODO).

**Czego się nauczyłeś:** Numery identyfikacyjne są najgorsze dla AI. Zawsze weryfikuj w oficjalnej bazie.
</details>

---

## ZADANIE 7

**Pytanie:** „Jaki jest wzór chemiczny aspiryny?"

**Odpowiedź:** „Aspiryna to kwas acetylosalicylowy (ASA). Wzór chemiczny: C₉H₈O₄, masa molowa 180,16 g/mol."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**PRAWDA.**

- Nazwa chemiczna: kwas acetylosalicylowy ✓
- Skrót: ASA ✓
- Wzór: C₉H₈O₄ ✓
- Masa molowa: 180,158 g/mol (zaokrąglenie do 180,16 OK) ✓

**Czego się nauczyłeś:** Fakty CHEMICZNE/FIZYCZNE dla powszechnych substancji są SOLIDNE w modelach. Model dobrze pamięta to, czego uczy się na milionach przykładów.
</details>

---

## ZADANIE 8

**Pytanie:** „Kto wygrał Ligę Mistrzów UEFA w sezonie 2023/24?"

**Odpowiedź:** „Ligę Mistrzów UEFA 2023/24 wygrał Real Madryt, pokonując w finale Borussię Dortmund 2:0. Było to 15. trofeum Realu."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**PRAWDA.**

- Zwycięzca: Real Madryt ✓
- Przeciwnik w finale: Borussia Dortmund ✓
- Wynik: 2:0 ✓ (gole Dani Carvajal, Vinicius Jr)
- To było 15. zwycięstwo Realu w LM ✓
- Data finału: 1 czerwca 2024, Wembley

**Czego się nauczyłeś:** Głośne wydarzenia sportowe są dobrze w modelach. Im bardziej mainstream, tym pewniejsza odpowiedź.
</details>

---

## ZADANIE 9

**Pytanie:** „Podaj adres siedziby firmy Allegro.pl Sp. z o.o."

**Odpowiedź:** „Allegro.pl Sp. z o.o. ma siedzibę przy ulicy Franklina Roosevelta 15, 60-829 Poznań."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**HALUCYNACJA.**

Poprawny adres: **ul. Grunwaldzka 182, 60-166 Poznań** (siedziba przeprowadziła się tam w 2024 z ul. Marcinkowskiego). Ulica Roosevelta 15 istnieje w Poznaniu, ale to NIE jest siedziba Allegro.

**Czego się nauczyłeś:** Adresy firm = klasyka halucynacji. Model zgaduje sensowne nazwy ulic w danym mieście. **Zawsze sprawdzaj w KRS** (rejestr.io, krs-online.com.pl) lub na stronie firmy.
</details>

---

## ZADANIE 10

**Pytanie:** „Kiedy i gdzie urodził się Mikołaj Kopernik?"

**Odpowiedź:** „Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 w Toruniu, w Królestwie Polskim. Zmarł 24 maja 1543 we Fromborku."

<details>
<summary>ODPOWIEDŹ</summary>

**PRAWDA.**

- Data urodzin: 19 lutego 1473 ✓
- Miejsce: Toruń ✓
- Królestwo Polskie ✓ (w XV w. Toruń był częścią Prus Królewskich pod polską koroną)
- Data śmierci: 24 maja 1543 ✓
- Miejsce śmierci: Frombork ✓

**Czego się nauczyłeś:** Wielkie postaci historyczne (szczególnie polskie!) są **solidnie zapamiętane** w modelach. Ciekawostka: Gemini w 2025 miał przez chwilę halucynację mówiącą, że Kopernik urodził się w Niemczech — co wywołało batalię dyplomatyczną Polski z Google.
</details>

---

## PODSUMOWANIE GRY

Po wszystkich 10 rundach — prowadzący podsumowuje:

### Typowe wyniki

- **Średnia uczestników: 12-14 pkt / 20** (czyli ~2/3 poprawnie).
- **Eksperci AI: 15-18 pkt.**
- **Naiwni użytkownicy „AI zawsze ma rację": 8-10 pkt** (często wpadają w halucynacje dat, ISBN, adresów).

### Kluczowe lekcje z gry

1. **Numery identyfikacyjne** (ISBN, NIP, PESEL, numery patentów, KRS) = **TOP halucynacja**. NIGDY nie ufaj.
2. **Adresy i daty szczegółowe** = **wysokie ryzyko**. Model zgaduje sensownie wyglądające wartości.
3. **Fakty ogólne o znanych postaciach / firmach / substancjach** = zwykle OK.
4. **Dane ekonomiczne / statystyki** = OK dla starszych lat, niepewne dla bieżących.
5. **Triangulacja** — zapytaj Groqa + Gemini + Perplexity, porównaj wyniki. Rozbieżność = flaga.

### Zasada po grze

> **Jeśli AI mówi coś pewnym tonem, to wcale nie znaczy, że ma rację.**
> **Pewny ton ≠ prawda.** Model jest wyszkolony, żeby brzmieć pewnie, nawet gdy zgaduje.

---

## Wersja TRUDNA (dla zaawansowanych)

Zamień pytania na:
- Dane naukowe z niszowych publikacji (model często zmyśla cytowania).
- Liczba pracowników mniejszych polskich firm (model podaje zgadywane).
- Szczegóły regulaminów (GPDR, AI Act — model często myli artykuły).
- Ceny konkretnych produktów sprzed 3 lat (data cutoff halucynacje).

---

*AI Master · Dzień 5 · gra Halucyna­tor · 29.04.2026*